Menu
Tablet menu

Περιοδικό Marie Claire, Οκτώβριος 2003

Οι ζωντανές εμφανίσεις της στην Ελλάδα, οι συναυλίες στο εξωτερικό, η επιτυχία της, η γνώμη της για την έθνικ μουσική και τη δυνατότητα της Ελλάδας να εξάγει τη μουσική της στην Ευρώπη...Όλα αυτά «κόπηκαν»σε αυτή τη συνέντευξη στη Βάλυ Βαϊμάκη, για χάρη μιας άλλης Ελευθερίας που μίλησε μέσα από την ψυχή της για τον ανθρώπινο πόνο και τη δημιουργικότητα, την ισορροπία, τα συναισθήματα και το νόημα της ζωής.

Φυσούσε δυνατά εκείνη τη ζεστή μέρα που συνάντησα την Ελευθερία Αρβανιτάκη στο στούντιο ηχογραφήσεων Οντεόν αλλά όχι τόσο ώστε να φοράει χειμωνιάτικο τζάκετ! «Έχει απίστευτο κρύο μέσα στα μηχανήματα, δεν φαντάζεσαι», δικαιολογεί την αταίριαστη για την εποχή εμφάνιση της καθώς ξεπροβάλλει στον προθάλαμο, βγάζει το φαρδύ μπουφάν και μένει με το σκισμένο τζιν, τις σαγιονάρες και το στενό πουκάμισο της. Ένα πεταχτό φιλί στον Νίκο Αντύπα που προετοιμάζεται για τη δική του καινούργια ηχογράφηση σε στίχους Νικολακοπούλου, καφές, δυο τσιγάρα και κατευθείαν στο μικρό βοηθητικό στούντιο, όπου θα μείνουμε οι δυο μας για τη συνέντευξη. «Πάμε κατευθείαν», μου λέει με όρεξη παρόμοια με αυτή που δείχνει στις συναυλίες της. Με ξεσηκώνει προς στιγμήν με την ενεργητικότητα της.

'Έχει μόλις γυρίσει από ολιγοήμερες διακοπές και μέσα σε χρόνο dt (έτσι δεν κάνουμε όλες;) έχει καταφέρει να γεμίσει τη μέρα της με πλυσίματα ρούχων των παιδιών της, προετοιμασία της κόρης της που ξαναφεύγει την επόμενη μέρα, συνεννοήσεις για τις δουλειές, τη συνέντευξη μας. Α, και κάποιες ώρες στούντιο: έπειτα από αρκετό καιρό και σειρά συναυλιών στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, η Ελευθερία ετοιμάζεται να ηχογραφήσει καινούργιο δίσκο. «Είμαι ακόμα στην περίοδο της επιλογής του υλικού.

Το μόνο που μπορώ αυτή τη στιγμή να σου πω είναι ότι στο δίσκο θα υπάρχουν, μεταξύ άλλων, τραγούδια του Μαχαιρίτσα, του Χατζηγιάννη, του Ζήκα άρα είναι κομμάτια διαφορετικά μεταξύ τους, όπως στο "Μένω Εκτός" και στην "Εκπομπή". Έτσι φέτος οι ζωντανές μου εμφανίσεις θα ξεκινήσουν αργά μέσα στη σεζόν και θα κρατήσουν λίγο δεν γίνεται να κάνω ταυτόχρονα συναυλίες και δίσκο και, από την άλλη, δεν έχω το χρόνο να βγάζω δίσκο κάθε χρονιά», θα μου πει μετρώντας τα λόγια της. Έχω έρθει... διαβασμένη κι έτσι ξέρω ότι συνηθίζει να είναι προσεκτική έως και «κλειστή» όταν μιλάει δημόσια. Σε προηγούμενες συνεντεύξεις έχει φροντίσει να διακηρύξει σε όλους τους τόνους ότι κουβέντα δεν θα της πάρουν για την προσωπική της ζωή και ούτε μια φωτογραφία στο σπίτι ή με τα παιδιά της. «Τα παιδιά μου δεν βομβαρδίζονται με πληροφορίες για το τι κάνω φαντάσου ότι δεν με βλέπουν συχνά ούτε σης συναυλίες μου.

Στο σπίτι δεν υπάρχουν φωτογραφίες μου ή οι χρυσοί και πλατινένιοι δίσκοι μου. Είμαι μια κανονική μαμά και σχετικά αυστηρή. Ο ρόλος που θέλω να παίξω στα παιδιά μου είναι της μαμάς και όχι της... σταρ αυτόν το ρόλο τον παίζω εκτός σπιτιού!» λέει με χιούμορ. Την κοιτάζω απέναντι μου, με τά κατσαρά της μαλλιά ελεύθερα στους ώμους και τα άπειρα βραχιόλια σήμα κατατεθέν της απ' όσο ξέρω να κουδουνίζουν στο λεπτό καρπό της. Είναι διαφορετική αυτή η εικόνα της, πιο ελεύθερη, λιγότερο σοβαρή. Στο μικρό διάλειμμα που θα κάνουμε θα τριγυρίσει τραγουδώντας κοροϊδευτικά μια light επιτυχία της εποχής -«μην το γράψεις αυτό» θα μου πει, αλλά δεν θα της το υποσχεθώ. Βλέπετε, μου αρέσει και η άλλη Ελευθερία, αυτή που κάνει πλάκα με τους ηχολήπτες, που τριγυρίζει ελεύθερη σαν ξωτικό που ξέφυγε για λίγο στον πραγματικό κόσμο. «Διακωμωδώ πολύ συχνά τον εαυτό μου ή καταστάσεις που περνάω, αλλά όχι τα πολύ σοβαρά πράγματα. Δεν είναι το δημόσιο στιλ μου αυτό, ωστόσο οι φίλοι μου με λένε...αστεία». Παρατηρώ το πρόσωπο της. Ακόμα και τελείως άβαφη είναι γοητευτική.

Ο χρόνος της αφήνει ακριβώς τα σημάδια που χρειάζεται για να δηλώσει την παρουσία του και να αποτυπώσει σε μικρές ρυτίδες έκφρασης τις εμπειρίες της, τις χαρές και τις λύπες της ζωής της, τους κύκλους που άνοιξαν κι έκλεισαν, θα μου πάρει αρκετή ώρα να της εξηγήσω ότι, κατά τη γνώμη μου, η εικόνα της έχει αλλάξει αρκετά τον τελευταίο καιρό, μου φαίνεται πιο θηλυκή, πιο παιχνιδιάρα στη σκηνή και στις φωτογραφίες της. «Δεν κάνω image making. Δεν ακολουθώ τη μόδα ούτε θέλω να είμαι μέσα στο λάιφ στάιλ της εποχής. Απλά μερικές φορές τυχαίνει η μόδα να είναι μέσα σε αυτά που μου αρέσουν εμένα.

Δεν κάνω πασαρέλα πάνω στη σκηνή», λέει επιφυλακτική ξαφνικά. Σε αυτή τη φωτογράφηση και τη συνέντευξη, πάντως, που είχε αφορμή την εκστρατεία για την καταπολέμηση του καρκίνου του μαστού, η Ελευθερία ήρθε πρόθυμα, με χαρά.«Υπάρχει άνθρωπος που δεν έχει ευαισθησία στο θέμα αυτό; Έχει τύχει γυναίκες στο περιβάλλον μου να πάθουν καρκίνο του μαστού, αν και δεν το βίωσα έντονα εγώ. Αλλά και να μην είχα γνωρίσει τέτοιες γυναίκες, πάλι μετά χαράς θα συμμετείχα στην καμπάνια αυτή. Μου φαίνεται αυτονόητο».

Κάποιοι άνθρωποι ξορκίζουν τον καρκίνο, μη τολμώντας ούτε να τον αναφέρουν με το όνομα του.Εσύ;

Εμένα είναι στην καθημερινή μου ζωή. Υπάρχουν άνθρωποι δίπλα μου που τον έχουν εκδηλώσει-και τον έχουν ξεπεράσει, ευτυχώς... Φαντάζομαι ότι σε κάθε σπίτι κάτι τέτοιο υπάρχει σήμερα. Ο καρκίνος κοντεύει να γίνει σαν τη γρίπη.

Πώς αισθάνεσαι γι' αυτό;

Απλώς πλέον μπορώ να το αντιμετωπίζω. Από την εμπειρία που έχω στο θέμα, η γερή ψυχολογία μπορεί να νικήσει και τα πιο σοβαρά περιστατικά καρκίνου.

Ο σωματικός πόνος σε φοβίζει;

(Με κοιτάζει κάπως παραξενεμένη). Ο πόνος της απώλειας, ο ψυχικός πόνος, είναι μεγαλύτερος από το σωματικό. Δεν υπάρχει περίπτωση να μη ζήσεις απώλεια, ήττα ή δύσκολες καταστάσεις που θα σε κάνουν να πονέσεις. Είναι στη φύση μας. Η απώλεια είναι μαζί με τη ζωή, η ζωή είναι μαζί με το θάνατο.

Ο πόνος μας εξελίσσει;

Κάποιους τους εμπνέει, κάποιους όχι μπορεί να ακούσεις ερμηνείες που έχουν να κάνουν με τη χαρά και να σου σηκωθεί η τρίχα. Για μένα ο πόνος είναι στοιχείο της ζωής, δεν έχει να κάνει μόνο με τους καλλιτέχνες. Όλη μας η ζωή αποτελείται από περιόδους διαφορετικές καλές, με ισορροπία, ή δύσκολες, με απώλειες. Σε κάθε περίπτωση μπορείς να είσαι δημιουργικός. Δημιουργικός δεν γίνεσαι μέσα από τον πόνο ή τη χαρά, αλλά και μέσα από την ισορροπία και τη σκέψη.

Για σένα, λοιπόν, σημασία έχει το μέτρο;

Και τα «κόκκινα» έχουν το φως τους και τα μαύρα. Αλλά και τα μεταξύ τους χρώματα, τα γκρι, έχουν τις χαρές τους.

Το γκρι δεν σου είναι βαρετό;

Όχι. Εκεί βρίσκεις τη χαρά της γνώσης.

Μια συναυλία είναι ένα «κόκκινο» για σένα;

Ένας άνθρωπος που εκτίθεται, ζει πολύ συχνά στο άκρα ιδίως πάνω στη σκηνή. Το θέμα είναι πώς τον βγάζει αυτόν το «χιτώνα», ώστε να μπορεί να τον κοιτάξει λίγο απέξω και μετά να τον ξαναφορέσει.

Απολογισμό κάνεις; Αυτοκριτική;

Πολύ συχνά. Και ένας τρόπος που με βοηθάει να το κάνω είναι να βγαίνω λίγο έξω από οποιαδήποτε σχέση-με τον άνδρα μου, με τα παιδιά μου, με τους φίλους, με τη δουλειά μου-και να την κοιτάζω, Ύστερα ξαναμπαίνω με καινούργιες σκέψεις και απόψεις. Είμαι και τώρα σε τέτοια περίοδο...

Ξέρεις, αναρωτιέμαι, μια τραγουδίστρια σαν εσένα κάνει ακόμα εξάσκηση για να εξελίξει τη φωνή της;

Συνεχώς δουλεύω τη φωνή μου. Δεν κατακτείται τίποτα και μένει έτσι μετά. θέλει συνεχή επαγρύπνηση και δουλειά.

Όταν είσαι μόνη σου, τραγουδάς; Ας πούμε όταν κάνεις δουλειές, όταν είσαι σε ένα ωραίο μέρος...

(Χαμογελάει). Μόνο όταν είμαι καλά τραγουδάω...

Δικά σου τραγούδια;

Σιγά μην είναι δικά μου! Οτιδήποτε έρθει εκείνη τη στιγμή.

Πιστεύεις ότι κάποιοι καλλιτέχνες έχουν «ειδικό βάρος» πάνω στη σκηνή;

Η σκηνή σε πάει ή δεν σε πάει λένε στο θέατρο. Ισχύει και στο τραγούδι.

Εσένα σε πάει η σκηνή;

Καλή είμαι! (Ξεσπάει σε γέλια και τα μάτια της φωτίζονται ξαφνικά), Τώρα είμαι πιο άνετη με τη σκηνή, Το άγχος εξακολουθεί να υπάρχει, αλλά έχω κατανοήσει περισσότερο αυτό που γίνεται εκεί πάνω και το απολαμβάνω. Παλιότερα ήμουν στη σκηνή και έλεγα: «Γιατί τους αρέσει τόσο πολύ;»

Για τις άλλες γυναίκες τι βλέπεις σήμερα; Ποια εικόνα έχεις; Πιστεύεις πως παγιδεύτηκαν τελικά διεκδικώντας την ανεξαρτησία τους;

Βλέπω αυτό που βλέπεις κι εσύ. Ότι οι γυναίκες είναι πιο ανεξάρτητες, έχουν άποψη και τη δείχνουν. Δουλεύουν πιο πολύ από τους άνδρες -γιατί έχουν και τη φροντίδα των παιδιών και του σπιτιού -χωρίς να πληρώνονται το ίδιο με αυτούς. Αισθάνομαι ότι κάπου είμαστε εγκλωβισμένες... Υπάρχει, όμως, ένα άλλο θέμα. Οι σημερινοί 30άρηδες και 30άρες δύσκολα παντρεύονται και συμβιώνουν. Είναι σαν να γεννιέται μια καινούργια κοινωνία. Διάβαζα στον οδηγό πόλης στη Νέα Υόρκη για τα single bars. Είναι σαν μικρές κοινότητες πια των μόνων -και με άποψη μόνων.

Σε τρομάζει αυτό;

Όχι, αλλά με κάνει να αναρωτιέμαι για το πώς προχωράει η κοινωνία. Είναι σαν να δημιουργούνται δύο κοινότητες -η ανδρική και η γυναικεία-, που επικοινωνούν μόνο παρεμπιπτόντως.

Ελευθερία τι είναι για σένα;

Η ελευθερία του σκέπτεσθαι, του συμμετέχειν.

Και το να φέρεσαι όπως νιώθεις;

Εννοείς να μην ακολουθείς συμβάσεις; Ζούμε σε μια κοινωνία που σε κάποια πράγματα έχει ανοχές και σε άλλα δεν έχει. Απλά διαλέγεις το πώς θα περπατήσεις και τι θα ανατρέψεις. Και έχεις τιμήματα γι' αυτό -όπως και όταν ζεις αποδεχόμενη μια σύμβαση.

Εσύ έχεις αποδεχτεί τη σύμβαση;

Μια γυναίκα που γίνεται τραγουδίστρια είναι, έτσι κι αλλιώς, εκτός σύμβασης! Έχει την καχυποψία όλων, αναρωτιούνται ποιο είναι το ποιόν της. Πρέπει να αποδείξει πόσο μπορεί αυτό που κάνει, το μη συμβατικό, να είναι αξιοπρεπές.

Άρα πόσο ελεύθερη είσαι τελικά;

Από τη στιγμή που ζεις σε μια κοινωνία, έχεις συμβάσεις. Από τη στιγμή που είσαι σε μια σχέση, που έχεις παιδιά, που δουλεύεις για ποια ελευθερία μιλάμε;

Διάβαζα προχτές, σε μια διάλεξη του Ίρβιν Γιάλομ, ότι οι περισσότεροι άνθρωποι στον πλανήτη σήμερα που πάνε στους ψυχολόγους έχουν την ίδια ερώτηση: πού πάνε και ποιο είναι το νόημα της ζωής τους...

(Με διακόπτει)... Εγώ το έχω βρει το νόημα! Γεννιέσαι και πεθαίνεις –κι αυτό είναι ένα ταξίδι που κάνεις. Αυτό είναι το νόημα, το ταξίδι, και το είπα και στην κόρη μου πρόσφατα. Κι ένα ταξίδι δεν μπορεί να έχει μόνο χαρές, έχει και λύπες, ονειρεμένα και προσγειωμένα πράγματα, ευθύνες και ανεμελιά. Γι' αυτό σου λέω ότι πρέπει να βγαίνεις έξω και να παρατηρείς και τα δύσκολα έτσι μπορείς να τα αντέξεις -όσο μπορείς. Γιατί και για μένα υπάρχουν πράγματα που δεν αντέχονται...

Όπως;

Οτιδήποτε αφορά την ευαισθησία ενός παιδιού. Την εκμετάλλευση της παιδικότητας σε όποια μορφή. Την απώλεια. Όλα τα άλλα ίσως και να τα αντέξω.

Φοβάσαι την αποτυχία;

Εσύ;

...Ναι.

Υπάρχει άνθρωπος που να μην τη φοβάται; Κανείς δεν θέλει να τη βιώνει...

Διεκδικείς; Και με ποιους τρόπους;

Δυναμικά, όταν χρειάζεται, αλλά προσπαθώ να μην ξεπερνάω το μέτρο και να σέβομαι αυτόν που έχω απέναντι. Όμως αν δεν διεκδικήσεις, κατά τη γνώμη μου, θα καταπιέσεις κάτι και αυτό θα σε οδηγήσει στην αρρώστια -ψυχική και σωματική. Και στον καρκίνο ακόμα...

 

back to top

Login or Register