Menu
Tablet menu

Κάτι θα βγει και θα 'ναι ωραίο

Ελευθεροτυπια, 11 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010

Την ώρα που όλοι συζητούν για χρέη, η Ελευθερία Αρβανιτάκη μιλάει γι' αυτά που οφείλουμε στον εαυτό μας και στους γύρω μας

Του ΦΩΤΗ ΑΠΕΡΓΗ

Πολλά κεντρικά ρετιρέ έχουν δώματα, αλλά λίγα έχουν την πολυτέλεια μιας τέτοιας θέας στα τρία από τα τέσσερα σημεία του αττικού ορίζοντα. Το μεσημεριανό φως γλυκαίνει το λευκό του Παρθενώνα στο βάθος, όχι όμως και το γκρίζο των γύρω πολυκατοικιών. Η Ελευθερία Αρβανιτάκη έχει μόλις τελειώσει τις πετυχημένες εμφανίσεις της στη Θεσσαλονίκη και αρχίζει εκείνες στην Αθήνα, κάθε Παρασκευή και Σάββατο, ως τις 8 Μαΐου, στο «Rex». «Πρόσωπο με πρόσωπο» είναι ο τίτλος της παράστασής της, όπου βρίσκεται μόνη επί τρεις ώρες στη σκηνή. Ετσι σας παρουσιάζεται και σ' αυτή τη συνέντευξη, καθώς άφησα απ' έξω τις ερωτήσεις:

  • Σχεδιάζοντας μια παράσταση

«Αρχίζοντας μια συνεργασία μ' έναν άλλο καλλιτέχνη, μπαίνεις σε μια σύμβαση, όπως με κάθε σχέση. Όταν είμαι μόνη στη σκηνή, η σύμβαση αφορά μόνον εμένα και το κοινό. Και τότε διαλέγω πόσο ανατρεπτική ή συμβατική θέλω να είμαι. Εξαρτάται από την περίοδο που βιώνω. Φυσικά, είναι ωραίο να είσαι τολμηρός, αλλά μπορεί να είσαι και άστοχος. Πολλές φορές σκέφτηκα να ταιριάξω ένα τραγούδι μ' ένα άλλο που κάτι θα σήμαινε, κι όμως δεν πέρασε στον κόσμο. Πρωτ' απ' όλα μια παράσταση πρέπει να είναι ειλικρινής. Είναι ο καλύτερος τρόπος για να γίνει και πετυχημένη».

  • Ετοιμοι για εκπλήξεις

«Είμαι σίγουργη ότι ένα μέρος του κοινού είναι έτοιμο για εκπλήξεις. Ζούμε σε μια εποχή όχι μόνον οικονομικής, αλλά και πολιτικής και ηθικής κρίσης. Και ο κόσμος που αντιλαμβάνεται ως ήττα την ακράτεια και την ανοησία που κυριαρχούν, αποζητάει ένα καινούριο μέτρο. Παρ' όλο που θα γίνουμε φτωχότεροι, πιο μετρημένοι, μοιάζει σα να το 'χουμε ανάγκη. Η υπέρβαση σ' αυτή την εποχή είναι καλοδεχούμενη. Και κυρίως στη νεολαία. Κοιτάξτε γύρω: Πειραματικές παραστάσεις πάνε καλά, γκρουπάκια παίζουν σε μικρούς χώρους σ' όλη την Ελλάδα και γίνονται γνωστά. Κάτι θα βγει και θα 'ναι ωραίο».

  • Η ελληνικότητα ως ευχή

«Ανεβαίνει, βέβαια, κυρίως το ξενόγλωσσο τραγούδι. Σαν να μην μπορούν αυτά τα παιδιά να μιλήσουν τη γλώσσα μας. Διάβασα, όμως, μια συνέντευξη του Αλέξανδρου Βούλγαρη, που είπε ότι χρειάζεται ακόμα πολλή δουλειά για να καταφέρει να γράψει ελληνικό στίχο. Αυτό μου άρεσε. Πράγματι, ο ελληνικός λόγος είναι πιο στιβαρός και πλούσιος. Κι από την άλλη, η αφέλεια με την οποία χρησιμοποιείται συνήθως η αγγλική γλώσσα διευκολύνει και κάθε νέα προσπάθεια να είναι απλή ή και απλοϊκή. Δεν ξέρω ποια είναι η σύγχρονη ελληνικότητα. Προς το παρόν την αντιλαμβάνομαι σαν ευχή».

  • Ενας μουδιασμένος κόσμος

«Φυσικά, παράλληλα με τους νέους καλλιτέχνες, υπάρχει κι ένας άλλος κόσμος, που πασχίζει να υπερασπιστεί την οικογένειά του απέναντι στην ανεργία. Που αγωνιά πώς θα πληρώσει κι αυτό τον μήνα το φροντιστήριο για το παιδί του. Κι είναι τέτοιο το επίπεδο του σχολείου, που περισσότερο τον νοιάζουν οι βαθμοί του φροντιστηρίου. Τη μέρα που ανακοινώθηκαν τα μέτρα, ο κόσμος πάγωσε. Δεν βγήκε από το σπίτι του, δεν ξόδεψε, δεν συμμετείχε. Και το μούδιασμα συνεχίζει να υπάρχει. Ισως απλώς μάθουμε να το αντιμετωπίζουμε με ψυχραιμία. Οσο για το τραγούδι, είναι νωρίς να αποτυπώσει την κρίση. Δεν έχει εκτοξευθεί η ανεργία εκεί που έφτασε π.χ. στην Ισπανία».

  • Συμμετέχοντας στον διάλογο

«Προσπαθώ να πλησιάσω τον σημερινό κόσμο. Να αντιλαμβάνομαι τι συμβαίνει και να προχωρώ σύμφωνα με αυτό, περιέχοντας όμως την αισθητική και τον στόχο μου. Για μένα, άλλωστε, πάντοτε η μουσική ήταν ένας διάλογος ήχων και πολιτισμών. Και οι συναντήσεις μου με ξένους καλλιτέχνες αυτό το κριτήριο έχουν πάντα. Δεν αποσκοπούν στην αγορά. Αλλωστε στην Ισπανία με ζητούν για ό,τι το ελληνικό περιέχω».

  • Συζυγικές υποχρεώσεις

«Τραγουδώ κάπως διαφορετικά στους Ισπανούς, γιατί με ακούν διαφορετικά. Είναι ένα κοινό σε θέατρο, που παρακολουθεί προσηλωμένο. Τους τραγουδώ λοιπόν πιο προσωπικά, πιο εκμυστηρευτικά. Δεν καταλαβαίνουν τους στίχους, αλλά ξέρω ότι μέσ' από τη μουσική και την ερμηνεία αντιλαμβάνονται πολλά. Αλλωστε η γλώσσα τους έχει πολλές δικές μας λέξεις. Στην Ελλάδα, απ' την άλλη, γνωριζόμαστε όλοι. Εχουμε οικειότητα με τον καλλιτέχνη που αγαπάμε, τον βλέπουμε κάθε χρόνο, τον συναντάμε και στο καμαρίνι. Εξω τηρούν τις αποστάσεις κι αυτό δημιουργεί τη λαχτάρα που σου κρύβει τα λάθη. Ετσι χτίζονται οι μύθοι. Η δική μας σχέση δημιουργεί συζυγικές υποχρεώσεις: Ο καλλιτέχνης πρέπει να είσαι πιστός, προσεκτικός, τακτοποιημένος. Καμιά φορά μπαίνεις στον πειρασμό να είσαι άπιστος, να είσαι πρόχειρος. Αλλά δεν είμαι».

  • Η ψυχή της μουσικής

«Δεν νομίζω ότι η εικόνα θα επιβληθεί ουσιαστικά στον ήχο. Η λειτουργία της μουσικής είναι ψυχική. Βεβαίως, έχεις στα μάτια σου αυτόν που την ερμηνεύει, αλλά δεν είναι κάτι που θέλεις να το 'χεις συντροφιά. Αντίθετα, υπάρχει μια στροφή προς το μικρότερο, το πιο οικείο, με λιγότερες φανφάρες».

  • Επιστροφή στα τραγούδια

«Σύντομα θα υπάρξει και η πρώτη γενιά που δεν θα έχει αγοράσει ποτέ cd. Αλλά όχι ακόμα. Ο γιος μου έχει αγοράσει αρκετά, άλλο αν προτιμά πια το mp3. Μαθαίνω άλλωστε ότι στο εξωτερικό παρατηρείται τώρα και μια μικρή επιστροφή στο cd. Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι έχουμε εγκαταλείψει την εποχή του άλμπουμ και επιστρέφουμε σ' εκείνη τού τραγουδιού. Γιατί όχι; Αρκετά είχαμε την αγωνία της ντουζίνας».

  • Ξαφνικά, κάτι συμβαίνει...

«Δεν υπάρχει εργαλείο για να ξέρεις αν ένα τραγούδι είναι καλό. Το ακούς και ξαφνικά κάτι συμβαίνει. Συζητάμε μερικές φορές με τον άντρα μου: γιατί αυτός ο πίνακας είναι ωραίος; Δεν υπάρχει απάντηση. Το θέμα είναι: σε συγκινεί; Θα μου πεις, ό,τι συγκινεί εσένα είναι καλό; Είναι καλό για μένα».

  • Μεγαλώνοντας

«Συνήθως δεν καταλαβαίνω ότι μεγαλώνω, δεν δίνω τόση σημασία. Βέβαια, αν το σκεφθώ, μερικές φορές μελαγχολώ. Προτιμώ την πρώτη αντίδραση. Χωρίς αυτό να σημαίνει και αφέλεια».

  • Βόλτα στον ήλιο

«Η μεγαλύτερη ματαιότητα είναι ο καταναλωτισμός. Σε μικραίνει σαν άνθρωπο. Καμαρώνω την κόρη μου που αναζητάει νέες εμπειρίες ταξιδεύοντας με τον φτηνότερο τρόπο. Κι όταν της λέω «πάρε το αεροπλάνο» μού απαντά ότι με το τρένο θα δει περισσότερα και θα περάσει καλύτερα. Εχει δίκιο. Μακάρι να ξεφεύγαμε συχνότερα από την καθημερινή υστερία. Να αντιλαμβανόμαστε πόσο πολύτιμη είναι μια απλή βόλτα με το παιδί σου ή τον σύντροφό σου στον ανοιξιάτικο ήλιο. Πόσο πολύτιμη είναι η καθημερινή εξομολόγηση της χαράς που παίρνουμε ο ένας από τον άλλο».

  • Μπροστά στον καθρέφτη

«Το περασμένο Ιούνιο, μετά από υπερκόπωση, έφυγα για 15 μέρες. Εμεινα μόνη σ' ένα δωμάτιο απόμακρο στα Κουφονήσια. Η καθημερινότητα σε αποσπά από πολλά, που όμως μένουν μέσα σου. Οι σχέσεις σου, το μεγάλωμά σου, οι στόχοι σου. Πρέπει να δώσεις απαντήσεις γι' αυτά που σε απασχολούν, αλλιώς σε αρρωσταίνουν. Είναι η εξομολόγηση που οφείλεις στον εαυτό σου. Καμια φορά δεν τη μοιράζεσαι ούτε με τους πιο κοντινούς σου ανθρώπους. Γιατί έτσι κι αλλιώς γεννιόμαστε και φεύγουμε μόνοι. Πρέπει να έχουμε την ισορροπία της βαθιάς μοναχικότητάς μας, για να είμαστε ισορροπημένοι και με τους άλλους. Είδα λοιπόν ποιους κύκλους έκλεισα και ποιους θέλω ν' ανοίξω. Την επόμενη πενταετία, θα 'θελα να πάψω να έχω κέντρο την Αθήνα. Ονειρεύομαι ακόμα μια άλλη σχέση με την καθημερινότητα και με τη μουσική. Αλλά δεν θέλω να πω περισσότερα. Οχι πριν τα πραγματοποιήσω». *

 

back to top

Login or Register